Hướng Dẫn Toàn Diện Quy Định Pháp Lý Về Kinh Doanh, Tồn Trữ Và Quản Lý Gas Lạnh Từ Năm 2026 - QUY ĐỊNH GA LẠNH MỚI NHẤT
Hoạt động kinh doanh, bảo quản và vận chuyển gas lạnh (môi chất lạnh) tại Việt Nam bước vào giai đoạn quản lý siết chặt với sự ra đời của Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 (chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2026) cùng hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành gồm Nghị định số 24/2026/NĐ-CP, Nghị định số 25/2026/NĐ-CP, Nghị định số 26/2026/NĐ-CP, Thông tư số 01/2026/TT-BCT và Thông tư số 02/2026/TT-BCT ban hành đầu năm 2026.
Song song với khung pháp luật hóa chất, Kế hoạch Hành động Làm mát Quốc gia (NCAP) được phê duyệt theo Quyết định số 496/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đặt ra lộ trình nghiêm ngặt nhằm loại bỏ các chất làm suy giảm tầng ozon và cắt giảm mạnh mẽ phát thải khí nhà kính từ các chất trợ nở, môi chất lạnh. Đối với các doanh nghiệp, đại lý kinh doanh vật tư điện lạnh và các cơ sở tồn trữ, việc nắm vững các nghĩa vụ pháp lý từ khâu cấp phép, an toàn kho bãi đến quản lý giao dịch điện tử là yếu tố quyết định sự tuân thủ và duy trì hoạt động kinh doanh bền vững.
1. Tổng Quan Khung Pháp Lý Mới Điều Chỉnh Ngành Môi Chất Lạnh
Khung pháp lý năm 2026 thể hiện sự chuyển dịch căn bản trong tư duy quản lý nhà nước: mở rộng đối tượng kiểm soát từ hóa chất thuần túy sang cả hóa chất nguy hiểm tồn tại trong sản phẩm, hàng hóa và thiết bị hoàn chỉnh.
Theo quy định tại Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 và Nghị định số 26/2026/NĐ-CP, các loại môi chất lạnh dạng nén hoặc hóa lỏng sử dụng trong thiết bị điều hòa không khí, tủ lạnh, hệ thống làm lạnh công nghiệp và kho lạnh đều thuộc phạm vi điều chỉnh trực tiếp về an toàn hóa chất, kiểm soát rủi ro và minh bạch thông tin.
Hệ Thống Văn Bản Pháp Luật Cốt Lõi Điều Chỉnh Môi Chất Lạnh (2026):
Luật Hóa chất 69/2025/QH15:
- Nghị định 24/2026/NĐ-CP (Danh mục hóa chất có điều kiện & kiểm soát đặc biệt)
- Nghị định 25/2026/NĐ-CP (Phát triển công nghiệp & An toàn, an ninh hóa chất)
- Nghị định 26/2026/NĐ-CP (Quản lý hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa)
- Thông tư 01/2026/TT-BCT (Biểu mẫu thủ tục & Phiếu kiểm soát mua bán điện tử)
- Thông tư 02/2026/TT-BCT (Hướng dẫn Kế hoạch/Biện pháp sự cố & Diễn tập)
- QCVN 05A:2020/BCT / VBHN 13/2025 (Quy chuẩn kỹ thuật an toàn kho bãi, tồn trữ)

Nghị định 26/2026/NĐ-CP hoàn thiện khung pháp lý về quản lý môi chất lạnh
Sự kết hợp giữa Luật Hóa chất 2025 và Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi (Luật số 77/2025/QH15): vừa kiểm soát tính chất nguy hiểm cháy nổ/độc hại của gas lạnh, vừa áp đặt tiêu chí hiệu suất năng lượng và tiềm năng gây nóng lên toàn cầu (GWP) đối với thiết bị chứa môi chất.
Anh chị có thể xem thêm thông tin pháp lý chi tiết tại các Nghị định và Thông tư trên!
2. Phân Loại Môi Chất Lạnh Và Danh Mục Quản Lý Pháp Lý
Các loại gas lạnh lưu thông trên thị trường được chia thành 4 nhóm công nghệ chính: Hydrochlorofluorocarbons (HCFC), Hydrofluorocarbons (HFC), Hydrofluoroolefins (HFO) và Môi chất lạnh tự nhiên (Ammonia, Hydrocarbons, CO₂). Tùy thuộc vào đặc tính nguy hiểm và mức độ tác động môi trường, từng chất được xếp vào các danh mục quản lý khác nhau với cấp độ kiểm soát tăng dần.
Trọng tâm chú ý của các đại lý là môi chất HCFC-22 (Gas R22) với tên khoa học Clodiflometan (Mã số CAS 75-45-6, Số UN 1018). Theo Phụ lục III Nghị định số 24/2026/NĐ-CP, Gas R22 được xếp chính thức vào Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (Nhóm 1). Đây là nhóm hóa chất chịu sự giám sát nghiêm ngặt nhất về điều kiện kinh doanh, tồn trữ và truy xuất dòng hàng.
Dưới đây là bảng tổng hợp phân loại pháp lý và đặc tính kỹ thuật của các dòng gas lạnh phổ biến theo hệ thống GHS và quy định pháp luật hiện hành:
Tên Môi Chất / Tên Thương Mại | Mã Số CAS | Số UN | Phân Loại Rủi Ro GHS & Vận Chuyển | Danh Mục Quản Lý Theo Nghị Định 24/2026/NĐ-CP |
R22 (Clodiflometan) | 75-45-6 | UN 1018 | Loại 2 (Khí nén/Khí hóa lỏng), Khí không cháy, không độc (GHS04) | Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (Nhóm 1 - Phụ lục III) |
R134a (1,1,1,2-Tetrafluoroethan) | 811-97-2 | UN 3159 | Loại 2, Khí chịu áp suất (GHS04), GWP = 1.430 | Hóa chất kinh doanh có điều kiện (Phụ lục II) |
R32 (Difluoromethan) | 75-10-5 | UN 3252 | Loại 2, Khí dễ cháy (GHS02, GHS04), GWP = 675 | Hóa chất kinh doanh có điều kiện (Phụ lục II) |
R404A (Hỗn hợp HFC-125/143a/134a) | Hỗn hợp | UN 3337 | Loại 2, Khí không cháy, không độc (GHS04), GWP = 3.922 | Hóa chất kinh doanh có điều kiện (Phụ lục II) |
R410A (Hỗn hợp R32/R125) | Hỗn hợp | UN 3163 | Loại 2, Khí nén không cháy (GHS04), GWP = 2.088 | Hóa chất kinh doanh có điều kiện (Phụ lục II) |
R290 (Propane) | 74-98-6 | UN 1978 | Loại 2, Khí cực kỳ dễ cháy (GHS02, GHS04), GWP = 3 | Hóa chất kinh doanh có điều kiện (Phụ lục II) |
R717 (Ammonia khan) | 7664-41-7 | UN 1005 | Loại 2 (Khí độc, độc sinh học, ăn mòn GHS05, GHS06) | Hóa chất kinh doanh có điều kiện / Hóa chất nguy hiểm trọng điểm |

Các hỗn hợp chất chứa thành phần nguy hiểm với nồng độ vượt quá 5% khối lượng (đối với chất có điều kiện) hoặc quá 1% khối lượng (đối với chất cần kiểm soát đặc biệt Nhóm 1) đều chịu sự điều chỉnh của quy chế quản lý hỗn hợp theo Nghị định số 24/2026/NĐ-CP.
3. Lộ Trình Cắt Giảm Môi Chất Lạnh Theo Chiến Lược Làm Mát Quốc Gia
Thực hiện cam kết tại Nghị định thư Montreal và Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, Việt Nam triển khai Kế hoạch Quốc gia về quản lý, loại bỏ các chất làm suy giảm tầng ozon và chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát ban hành theo Quyết định số 496/QĐ-TTg ngày 11 tháng 6 năm 2024 của Thủ tướng Chính phủ.
Chiến lược NCAP hướng tới mục tiêu giảm phát thải 11,2 triệu tấn CO₂ tương đương (MtCO₂e) vào năm 2045 từ các hoạt động liên quan đến môi chất lạnh. Lộ trình được chi tiết hóa theo hai trục: kiểm soát trần lượng tiêu thụ môi chất nguyên chất nhập khẩu và áp đặt hạn ngạch cấm sản xuất/nhập khẩu thiết bị theo chỉ số GWP.
Lộ Trình Loại Bỏ Chất HCFC (Đặc biệt là R22)
Theo quy định tại Nghị định số 119/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định số 06/2022/NĐ-CP) và Quyết định số 496/QĐ-TTg, Việt Nam đã chuyển đổi thuật ngữ từ "cấm xuất nhập khẩu" sang "loại bỏ hoàn toàn" HCFC vào năm 2040:
- Giai đoạn 2022 – 2024: Giới hạn trần tiêu thụ quốc gia không quá 65% mức cơ sở (tương đương tối đa 2.600 tấn/năm), giảm 35% so với mức cơ sở.
- Giai đoạn 2025 – 2029: Giảm sâu trần tiêu thụ xuống không quá 32,5% mức cơ sở (tối đa 1.300 tấn/năm), tương ứng mức cắt giảm 67,5%.
- Giai đoạn 2030 – 2039: Duy trì trần tiêu thụ ở mức cực nhỏ không quá 2,5% mức cơ sở (tối đa 100 tấn/năm cho mục tiêu bảo dưỡng), giảm 97,5%.
- Từ ngày 01/01/2040: Loại bỏ hoàn toàn (100%), dừng toàn bộ việc nhập khẩu và tiêu thụ HCFC nguyên chất.
Lộ Trình Đóng Trần Và Cắt Giảm Môi Chất HFC
Đối với các chất HFC có tiềm năng gây nóng lên toàn cầu cao (như R134a, R404A, R410A, R32):
- Giai đoạn 2024 – 2028: Đóng trần mức tiêu thụ quốc gia ở mốc 100% cơ sở (tương đương 14,0 MtCO₂e/năm).
- Giai đoạn 2029 – 2034: Thực hiện đợt cắt giảm 10% đầu tiên, trần tiêu thụ giảm xuống 90% cơ sở (tối đa 12,6 MtCO₂e).
- Giai đoạn 2035 – 2039: Giảm 30% tiêu thụ, trần quốc gia không vượt quá 70% cơ sở (tối đa 9,8 MtCO₂e).
- Giai đoạn 2040 – 2044: Giảm 50% tiêu thụ, trần quốc gia không vượt quá 50% cơ sở (tối đa 7,0 MtCO₂e).
- Từ năm 2045 trở đi: Giảm 80% tiêu thụ, trần tiêu thụ dài hạn duy trì không quá 20% cơ sở (tối đa 2,8 MtCO₂e).

Hạn Ngạch Cấm Sản Xuất Và Nhập Khẩu Thiết Bị Theo Ngưỡng GWP
Để ngăn chặn thiết bị công nghệ cũ tràn vào thị trường, Quyết định số 496/QĐ-TTg thiết lập các mốc cấm sản xuất và nhập khẩu thiết bị ứng với từng ngưỡng GWP cụ thể:
Thời Điểm Hiệu Lực | Loại Thiết Bị / Phân Phân Khúc Ứng Dụng | Môi Chất Bị Cấm HOẶC Ngưỡng GWP Tối Đa Cho Phép |
Từ năm 2025 | Thiết bị chữa cháy | Cấm sản xuất, nhập khẩu thiết bị chứa HFC-23 hoặc chất có GWP > 4.000 |
Từ năm 2029
| Điều hòa không khí gia dụng, máy lạnh rời (PAC), hệ thống VRV/VRF | Cấm thiết bị chứa R22, R410A, R407C, R134a hoặc chất có GWP > 750 |
Tủ lạnh và thiết bị lạnh gia dụng | Cấm thiết bị chứa R134a hoặc chất có GWP > 3 (bắt buộc dùng R600a...) | |
Thiết bị lạnh vận tải và máy làm lạnh nước (Chiller) | Cấm thiết bị chứa R22, R404A hoặc chất có GWP > 2.100 | |
Thiết bị lạnh thương mại và công nghiệp | Cấm thiết bị chứa R22, R507A, R404A hoặc chất có GWP > 1.800 | |
Bơm nhiệt nước nóng và điều hòa di động | Cấm thiết bị chứa R410A, R407C hoặc chất có GWP > 1.500 | |
Từ năm 2035
| Chiller, thiết bị lạnh thương mại và vận tải | Thắt chặt ngưỡng cấm đối với chất có GWP > 1.500 (cấm R410A) |
Thiết bị lạnh công nghiệp và điều hòa di động | Thắt chặt ngưỡng cấm đối với chất có GWP > 750 (cấm R410A, R407C, R134a) | |
Từ năm 2040 | Thiết bị lạnh thương mại, công nghiệp, vận tải, Chiller, Bơm nhiệt | Cấm toàn bộ thiết bị chứa R134a hoặc chất có GWP > 750 |
Từ năm 2045 | Hầu hết thiết bị điều hòa, thiết bị lạnh và xốp cách nhiệt | Cấm thiết bị chứa R32 hoặc bất kỳ môi chất nào có GWP > 150 |
4. Điều Kiện Giấy Phép Kinh Doanh Và Kiểm Soát Mua Bán Điện Tử
Để đưa gas lạnh vào lưu thông thị trường từ năm 2026, các tổ chức, cá nhân kinh doanh phải chuẩn bị đầy đủ điều kiện pháp lý theo quy định tại Điều 11 Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 và Điều 8, Điều 12 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP.
Hệ Thống Giấy Phép Kinh Doanh
Cơ sở kinh doanh gas lạnh bắt buộc phải có một trong hai loại giấy phép chuyên ngành do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp:
- Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hóa chất có điều kiện: Áp dụng đối với các môi chất thuộc Phụ lục II (như R134a, R32, R404A, R410A, R290). Giấy chứng nhận do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh/Thành phố trực thuộc trung ương xem xét, cấp với thời hạn thống nhất là 05 năm kể từ ngày cấp.
- Giấy phép kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt: Áp dụng đối với các môi chất thuộc Phụ lục III (trọng tâm là Gas R22). Giấy phép do Bộ Công Thương (Cục Hóa chất) hoặc UBND cấp tỉnh cấp theo phân cấp thẩm quyền, thời hạn có hiệu lực là 05 năm kể từ ngày cấp.
Đối với các cơ sở đã được cấp Giấy chứng nhận hoặc Giấy phép trước ngày 01/01/2026, Điều 48 Luật Hóa chất 2025 và Điều 30 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP quy định thời hạn chuyển tiếp: các giấy phép cũ được tiếp tục sử dụng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2027. Tuy nhiên, các hóa chất mới được bổ sung vào Danh mục cần kiểm soát đặc biệt (chưa nằm trong danh mục hạn chế trước đây) phải hoàn thành đáp ứng điều kiện cấp phép trước ngày 31 tháng 12 năm 2026.
Lập Phiếu Kiểm Soát Mua, Bán Điện Tử (Thông Tư 01/2026/TT-BCT)
Theo quy định tại Điều 17 Luật Hóa chất 2025 và Điều 8 Thông tư số 01/2026/TT-BCT, hoạt động mua bán gas lạnh thuộc Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (như R22) bị giám sát dòng chảy hàng hóa chặt chẽ:
- Thời hạn lập phiếu: Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày giao hàng, bên bán có nghĩa vụ lập Phiếu kiểm soát mua, bán hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (theo Mẫu tại Phụ lục IX ban hành kèm Thông tư 01/2026/TT-BCT).
- Hệ thống quản lý: Phiếu kiểm soát phải được khởi tạo và lưu trữ trên hệ thống định danh, truy xuất nguồn gốc hóa chất cần kiểm soát đặc biệt thuộc nền tảng định danh và xác thực điện tử do Bộ Công an quản lý.
- Nội dung phiếu: Thể hiện đầy đủ tên hóa chất, mã CAS, hàm lượng, số lượng giao dịch, mục đích sử dụng, thông tin bên mua/bên bán và mã định danh doanh nghiệp.
Tiêu Nhân Sự Và Huấn Luyện An Toàn
- Người chịu trách nhiệm chuyên môn: Tại các cơ sở kinh doanh, tồn trữ gas lạnh, người trực tiếp phụ trách an toàn hóa chất bắt buộc phải có bằng Trung cấp trở lên chuyên ngành hóa học (theo quy định tại khoản 4 Điều 8 và khoản 4 Điều 12 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP).
- Huấn luyện an toàn hóa chất: Toàn bộ nhân viên trực tiếp bán hàng, thủ kho, người xếp dỡ chai bình gas phải được huấn luyện an toàn hóa chất định kỳ theo quy định tại Điều 29 Nghị định số 25/2026/NĐ-CP. Hồ sơ kiểm tra và quyết định công nhận kết quả huấn luyện phải được lưu trữ tối thiểu 03 năm để phục vụ công tác thanh tra.
5. Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật Tồn Trữ Kho Bãi Và Vận Chuyển Gas Lạnh
Gas lạnh tồn trữ tại kho hoặc cửa hàng kinh doanh phải tuân thủ nghiêm ngặt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 05A:2020/BCT (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 13/VBHN-BCT 2025 của Bộ Công Thương) cùng các quy định về dịch vụ tồn trữ tại Nghị định số 26/2026/NĐ-CP.
Điều Kiện Thiết Kế Và An Toàn PCCC Cho Kho Chứa Gas Lạnh
- Lối thoát hiểm khẩn cấp: Theo khoản 5.1 và 5.2 QCVN 05A:2020/BCT, kho chứa chai bình gas lạnh có kích thước chiều dài hoặc chiều rộng từ 3 m trở lên bắt buộc phải có tối thiểu 02 cửa thoát nạn (gồm 01 cửa ra vào chính và 01 cửa thoát hiểm đặt không cùng phía). Cửa thoát hiểm phải mở ra phía ngoài và không được khóa từ bên trong khi có người làm việc.
- Hệ thống thông gió: Kho chứa các dòng gas dễ cháy (như R32, R290, R600a) phải trang bị hệ thống thông gió tự nhiên kết hợp cưỡng bức, bảo đảm nồng độ hơi gas rò rỉ trong không khí luôn nhỏ hơn 10% giá trị giới hạn nổ dưới (LEL).
- Thiết bị điện phòng nổ: Toàn bộ hệ thống chiếu sáng, quạt thông gió, công tắc bên trong kho chứa gas dễ cháy phải là loại an toàn cháy nổ có cấp phòng nổ tương ứng. Aptomat, cầu dao và ổ cắm điện bắt buộc phải lắp đặt bên ngoài nhà kho.
- Biển cảnh báo GHS: Niêm yết bảng nội quy an toàn hóa chất, sơ đồ lưu trữ và biển cảnh báo nguy hiểm GHS (GHS02 cho gas dễ cháy, GHS04 cho khí nén/khí chịu áp suất) tại cửa kho. Biển báo nguy hiểm phải được thiết kế bảo đảm nhận biết rõ từ khoảng cách tối thiểu 5 m.
Sơ Đồ Bố Trí Kho Tồn Trữ Gas Lạnh Đạt Chuẩn Kỹ Thuật (QCVN 05A / VBHN 13):
[Cửa Thoát Hiểm - Mở Ra Ngoài] ◄───────────────────────────────────────────────┐
│ │
│ ┌──────────────────────┐ Lối đi phụ (≥ 0.75m) ┌──────────────────┐ │
│ │ Lô bình gas (Pa-lết) │ ◄───────────────────────► │ Lô bình gas │ │
│ │ Cao ≤ 2m │ │ (Pa-lết ≤ 3 tầng)│ │
│ └──────────────────────┘ └──────────────────┘ │
│ ▲ ▲ │
│ │ Cách tường ≥ 0.5m │ │
│ ▼ ▼ │
│ ═══════════════════════════════════════════════════════════════════════ │
│ Lối Đi Chính (Xe Nâng ≥ 2.0m / Thao Tác ≥ 0.75m) │
│ ═══════════════════════════════════════════════════════════════════════ │
│ │
│ ┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────┐ │
│ │ Vùng Tắm & Rửa Mắt Khẩn Cấp (Bán kính ≤ 17m từ khu vực thao tác) │ │
│ └─────────────────────────────────────────────────────────────────────┘ │
│ │
└───────────────────────────────────────────────► [Cửa Chính - Nội Quy & Biển GHS (≥5m)]
(Aptomat & Công Tắc Đặt Bên Ngoài)
Quy Cách Sắp Xếp Chai Bình Gas Trong Kho
- Chiều cao xếp chồng: Chai/bình gas lạnh xếp trên sàn kho không có kệ chứa không được cao quá 2 m. Khi xếp pa-lết, các thùng/phương tiện chứa dưới 1.000 L không xếp quá 3 tầng; phương tiện chứa trên 1.000 L không xếp quá 2 tầng.
- Khoảng cách bảo vệ: Hàng hóa phải xếp cách tường kho tối thiểu 0,5 m, cách trần kho tối thiểu 1,5 m. Hóa chất phản ứng với ẩm/nước phải xếp trên bục kệ cách mặt đất tối thiểu 0,3 m.
- Chiều rộng lối đi: Lối đi chính trong kho phải rộng tối thiểu 0,75 m. Trường hợp sử dụng xe nâng hàng cơ giới thao tác, chiều rộng lối đi chính tối thiểu là 2,0 m.
- Phân vùng cách ly nguồn nhiệt: Khu vực tồn trữ chai bình gas dễ cháy phải duy trì khoảng cách an toàn tối thiểu 3 m đối với các nguồn phát sinh nhiệt, tia lửa điện hoặc công trình có nguy cơ cháy. Tuyệt đối không lưu giữ chung gas lạnh dễ cháy với các chất có tính oxy hóa mạnh (như oxy nén).
Trang Thiết Bị Ứng Cứu Khẩn Cấp Và Dịch Vụ Tồn Trữ
- Trang bị rửa mắt/tắm khẩn cấp: Trong phạm vi bán kính tối đa 17 m tính từ vị trí thao tác tồn trữ, kho chứa phải bố trí thiết bị rửa mắt và tắm khẩn cấp hoạt động tốt.
- Phiếu an toàn hóa chất (SDS): Bắt buộc lưu giữ Phiếu an toàn hóa chất (SDS) tiếng Việt của tất cả các chủng loại gas lạnh có trong kho để sẵn sàng phục vụ ứng phó sự cố.
- Dịch vụ tồn trữ hóa chất: Các doanh nghiệp không tự có kho mà thuê kho ngoài phải thuê dịch vụ từ các đơn vị được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ tồn trữ hóa chất (thời hạn 5 năm). Quy định về Giấy chứng nhận dịch vụ tồn trữ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 (theo khoản 2 Điều 47 Luật Hóa chất 2025).
Vận Chuyển Gas Lạnh Trên Đường Bộ (Hàng Nguy Hiểm Loại 2)
Vận chuyển chai bình gas lạnh thuộc nhóm Hàng hóa nguy hiểm Loại 2 (Khí) theo quy định tại Nghị định số 34/2024/NĐ-CP và Nghị định số 161/2024/NĐ-CP:
- Giấy phép vận chuyển: Chủ phương tiện hoặc chủ hàng phải làm thủ tục xin cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm Loại 2 do Bộ Công Thương hoặc cơ quan chuyên môn cấp (trừ trường hợp vận chuyển số lượng nhỏ dưới ngưỡng miễn trừ quy định).
- Yêu cầu phương tiện & Lái xe: Phương tiện chở gas phải dán biểu trưng nguy hiểm Loại 2 (hình ngọn lửa hoặc bình gas); người lái xe và người áp tải phải mang theo Giấy chứng nhận đã hoàn thành chương trình tập huấn an toàn vận chuyển hàng hóa nguy hiểm còn hiệu lực (tập huấn định kỳ 02 năm/lần).

6. Khai Báo Số Hóa, Quản Lý Vòng Đời Và Nghĩa Vụ Báo Cáo
Một trong những điểm mới đột phá của Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn năm 2026 là yêu cầu số hóa toàn bộ quá trình quản lý hoạt động hóa chất.
Khai Báo Hóa Chất Nhập Khẩu Trực Tuyến
Tổ chức, cá nhân nhập khẩu gas lạnh thuộc Chương 28 và Chương 29 của Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam bắt buộc phải thực hiện khai báo hóa chất nhập khẩu trước khi thông quan thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia (theo Điều 6 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP). Phản hồi xác nhận khai báo trực tuyến là chứng từ pháp lý bắt buộc để hoàn tất thủ tục Hải quan.
Báo Cáo Hoạt Động Hằng Năm
Trước ngày 15 tháng 02 hằng năm, cơ sở kinh doanh, tồn trữ gas lạnh có nghĩa vụ tổng hợp và cập nhật báo cáo tình hình hoạt động hóa chất của năm trước lên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất quốc gia (do Bộ Công Thương vận hành). Hồ sơ thông tin chi tiết về nhập-xóa-tồn và an toàn phải được lưu giữ tại cơ sở ít nhất 03 năm.
Lập Kế Hoạch / Biện Pháp Phòng Ngừa Ứng Phó Sự Cố Hóa Chất
- Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất: Áp dụng đối với các cơ sở tồn trữ gas lạnh nguy hiểm có khối lượng tồn trữ lớn nhất tại một thời điểm vượt ngưỡng quy định tại Phụ lục IV Nghị định số 24/2026/NĐ-CP (ví dụ: Khí dễ cháy tồn trữ từ 10.000 kg trở lên). Kế hoạch phải được Bộ Công Thương hoặc UBND cấp tỉnh thẩm định, phê duyệt trước khi đưa dự án vào vận hành. Cơ sở thuộc diện này có nghĩa vụ tổ chức diễn tập ứng phó sự cố hóa chất định kỳ hằng năm (theo Thông tư số 02/2026/TT-BCT).
- Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất: Áp dụng cho các cơ sở tồn trữ có khối lượng dưới ngưỡng lập Kế hoạch. Biện pháp do chủ cơ sở tự xây dựng, ban hành quyết định phê duyệt và đăng tải cập nhật lên Cơ sở dữ liệu hóa chất quốc gia trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ban hành.
Quản Lý Vòng Đời Môi Chất Lạnh Và Thu Gom Tái Chế
Theo quy định tại Quyết định số 496/QĐ-TTg và các hướng dẫn quản lý môi chất lạnh:
- Chứng chỉ kỹ thuật viên: Kỹ thuật viên trực tiếp thực hiện các công việc lắp đặt, vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa và thu gom môi chất lạnh từ các thiết bị điều hòa, kho lạnh phải sở hữu chứng chỉ/bằng cấp chuyên môn phù hợp theo quy định của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Tài nguyên và Môi trường.
- Nghĩa vụ thu gom và tái chế: Môi chất lạnh xả ra trong quá trình sửa chữa hoặc bảo dưỡng thiết bị phải được thu gom bằng máy chuyên dụng, nạp vào bình chứa hạ áp và đưa đi tái chế hoặc xử lý tiêu hủy an toàn. Mục tiêu quốc gia đặt ra tỷ lệ thu gom, tái sử dụng và tiêu hủy môi chất lạnh đạt 20% vào năm 2030 và tiến tới 100% vào năm 2050.
7. Khuyên Nghị Cho Doanh Nghiệp Và Đại Lý Kinh Doanh Gas Lạnh
Để chủ động thích ứng với khung pháp lý mới năm 2026 và tránh các rủi ro xử phạt vi phạm hành chính, các đại lý và doanh nghiệp kinh doanh gas lạnh nên thực hiện ngay các bước sau:
- Rà soát danh mục sản phẩm: Tra cứu mã CAS trên bao bì tất cả các mặt hàng gas lạnh đang kinh doanh. Xác định rõ sản phẩm nào thuộc Nhóm có điều kiện (R134a, R32, R404A...) và sản phẩm nào thuộc Nhóm kiểm soát đặc biệt (R22) theo Nghị định số 24/2026/NĐ-CP.
- Kế hoạch cấp phép và nộp hồ sơ: Chủ động chuẩn bị hồ sơ xin cấp mới hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận/Giấy phép kinh doanh 05 năm tại Sở Công Thương hoặc Cục Hóa chất trước thời hạn chuyển tiếp.
- Chuẩn hóa hạ tầng kho bãi: Kiểm tra kho chứa theo các tiêu chí QCVN 05A:2020/BCT (lối thoát hiểm, khoảng cách 3m nguồn nhiệt, xếp cao tối đa 2m, biển báo GHS 5m, vòi rửa mắt khẩn cấp 17m).
- Đăng ký tài khoản và kết nối dữ liệu: Đăng ký tài khoản doanh nghiệp trên Cổng thông tin một cửa quốc gia và Nền tảng định danh điện tử của Bộ Công An để sẵn sàng thực hiện việc khai báo nhập khẩu và lập Phiếu kiểm soát mua, bán điện tử.
- Huấn luyện nhân sự: Đào tạo, cử nhân sự phụ trách đi học lấy bằng trung cấp hóa học (nếu chưa có) và tổ chức các khóa huấn luyện an toàn hóa chất định kỳ 02 năm/lần cho lực lượng lao động trực tiếp.
Việc tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Hóa chất 2025 không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành an toàn, hợp pháp mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội trong chiến lược chuyển đổi xanh, hướng tới mục tiêu Net Zero 2050 của Việt Nam.







